Cumhuriyetin İlanı, Türkiye tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir. KPSS Tarih konusu, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesi sonrasında, yeni bir devlet yapısına geçiş sürecini ve yönetim biçiminin değişimini ifade eder. Cumhuriyetin ilanı, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılmasının ardından, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) iradesiyle, 29 Ekim 1923 tarihinde gerçekleşmiştir.
Cumhuriyetin ilanı, 29 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gerçekleştirilen bir anayasa değişikliğiyle Türkiye Devleti’nin yönetim şeklinin cumhuriyet olarak belirlenmesidir. Bu olay, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu simgeler ve Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde gerçekleştirilen bir dizi devrimin önemli bir parçasıdır. Cumhuriyetin ilanı, Osmanlı İmparatorluğu’nun sona erip modern Türkiye Devleti’nin kurulmasını ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu ifade eder. Cumhuriyetin ilan edilmesinin ardından Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı seçilmiştir. Bu tarih, Türkiye’de her yıl Cumhuriyet Bayramı olarak kutlanır ve ülkenin en önemli milli bayramlarından biridir. Cumhuriyetin ilanı, Türkiye’nin laik, demokratik ve çağdaş bir devlet yapısına geçişinin başlangıcı olarak kabul edilir.
Cumhuriyetin ilanı sürecini anlamak için öncelikle Kurtuluş Savaşı’na ve Anadolu’nun işgalden kurtuluşuna bakmamız gerekmektedir. Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde başlayan Kurtuluş Savaşı, 1919-1922 yılları arasında, işgalci güçlere karşı verilmiş büyük bir mücadeledir. Bu savaşın zaferle sonuçlanması, Türk milletinin bağımsızlık arzusunun en somut göstergesidir.
Bağımsızlık mücadelesinin ardından egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu vurgulayan Atatürk, 23 Nisan 1920’de TBMM’yi açarak, yeni bir dönemin başlangıcını yapmıştır. TBMM’nin açılmasıyla birlikte, egemenlik saltanattan alınıp millete verilmiştir. Bu gelişmeler, cumhuriyetin ilanı için alt yapı hazırlamıştır. Ancak, bu süreçte saltanatın devamı ve yönetim biçimi konusunda farklı görüşler ortaya çıkmıştır.
Saltanatın kaldırılması, cumhuriyetin ilanına giden yolda atılan önemli adımlardan biridir. 1 Kasım 1922 tarihinde TBMM, saltanatı kaldırarak Osmanlı ailesinin siyasi egemenliğini sona erdirmiştir. Artık yeni bir devlet şekli için gerekli ortam hazırlanmıştı. TBMM, 29 Ekim 1923’te, anayasa değişikliği yaparak cumhuriyeti ilan etmiş ve Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı seçilmiştir.
Cumhuriyetin ilanı ile birlikte, yönetim biçimi ulusal iradeye dayanan, demokratik ve laik bir yapıya kavuşmuştur. Bu değişiklik, toplumda köklü reformların da başlangıcını teşkil etmiştir. Eğitimden hukuka, ekonomiden sosyal hayata kadar birçok alanda reformlar gerçekleştirilmiştir. Latin alfabesinin kabulü, medeni kanunun yürürlüğe girmesi, kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması gibi yenilikler, toplumun çağdaşlaşma sürecinde önemli adımlar olmuştur.
Cumhuriyetin ilanı, sadece bir yönetim şekli değişikliği değil, aynı zamanda Türk milletinin çağdaş dünyada, bağımsız, kendi kararlarını alabilen bir yapıya erişme arzusunun ifadesidir. Bu süreçte Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının liderliği, azmi ve kararlılığı Türk milletinin geleceğini belirlemiştir.
Ayrıca Türk tarihinin en önemli devrimlerinden biridir. Bu değişim, Türkiye’nin modernleşme yolunda attığı en önemli adımlardan biri olmuş ve günümüze kadar uzanan bir miras bırakmıştır.